Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
 
 FAQFAQ   SzukajSzukaj   UżytkownicyUżytkownicy   GrupyGrupy   RejestracjaRejestracja 
 ProfilProfil   Zaloguj się, by sprawdzić wiadomościZaloguj się, by sprawdzić wiadomości   ZalogujZaloguj 

Karsko

 
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Zachodniopomorskie -> Dwory obronne
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9700
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Czw Gru 18, 2008 12:41 pm    Temat postu: Karsko Odpowiedz z cytatem

(Karzig) – wieś w powiecie myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski

We wsi znajaduja się ruiny dworu obronnego zwanego też zamkiem myśliwskim lub „starą gorzelnią” (W 1927 roku pozostałość renesansowego dworu stała się gorzelnią, wykorzystywaną przez właściciela majątku - Ulrich Thilo). Zbudował go w latach 1620-1640 Graf Adam von Schwartzenberg - minister elektora brandenburskiego Jerzego Wilhelma. Zabudowa dworska, założona z muru pruskiego, miała charakter mieszkalny i była przeznaczona dla dworu elektora w czasie polowań w lasach wokół Karska. Nad nią górował dwukondygnacyjny zamek myśliwski elektora. Poważne zniszczenie dworu/zamku musiało nastąpić w wyniku wojny trzydziestoletniej (1618-1648), Potopu (1655-1657) i wojny północnej (1700-1721) oraz w wyniku żywiołu niezależnego od wojny
Wygląd dworu sprzed 1652 r. utrwalił, M. Merian na tym samym miedziorycie, co opisany kościół, a zamieszczonym w "Topographia elektorat Brandenburgii". Ukazano go wraz z otoczeniem od strony południowej. Na drugim planie rysunku widać olbrzymi majdan podkowiasto zabudowany, zamknięty parkanem z furtą od południa. Zabudowa, założona prawdopodobnie w/g jednego projektu z muru pruskiego, miała charakter mieszkalny i była przeznaczona dla dworu elektora w czasie polowań w lasach wokół Karska. Budynki były parterowe, podpiwniczone, z kalenicą (dach) na jednym poziomie, z ośmioma wejściami i czterema wystawkami w każdym skrzydle bocznym, bramą niesymetrycznie umieszczoną w skrzydle środkowym, zaopatrzonym w cztery wejścia i sześć wystawek. Za tym właśnie skrzydłem górował nad otoczeniem zamek myśliwski elektora.
Widoczne są dwie kondygnacje budynku, trzy cylindryczne baszty w fasadzie z dwoma wystawkami, wysuniętymi z dachu dwuspadowego. Dwór ujęty jest w perspektywie i dlatego widzimy tylko czwartą - północno-zachodnią - basztę, północno-wschodnia jest zakryta fragmentem dachu. Baszty przewyższają o jedną kondygnację gzyms koronujący budynku, tworząc kompozycję z wystawkami. Przykryte są cebulastymi hełmami, przy czym środkowa baszta fasady podwyższona została o ażurową latarnię. Wystawki w dachu zwieńczone są szczytami, dzielonymi gzymsami pośrednimi na trzy kondygnacje. W fasadzie między basztami mieszczą się po cztery osie okienne. Między kondygnacjami występują gzymsy. Ilość kondygnacji zamku nie jest znana. Wprawdzie na rycinie widać dwie kondygnacje, lecz pełna wysokość mogła osiągnąć zarówno 4 jak i 3 kondygnacje. Topografia terenu i poziom kalenicy (dach) parterowego skrzydła zasłaniającego dwór sugerują rozwiązanie trzykondygnacyjne. Poważne zniszczenie zamku musiało nastąpić po 1635 roku. Dobiegała wówczas do końca wojna trzydziestoletnia (1618-1648).
W każdym razie rycina, wspomnianego D.Petzolda z lat 1710-1715, pokazuje dwór znacznie zmieniony.O ile w zabudowie majdanu nie zauważa się znaczących zmian, to sylwetka zamku, widoczna z tej strony (jak u Meriana), różni się brakiem baszty na osi fasady, brakiem wystawek w dachu, namiotowym przykryciem baszt wzorowanym na dachu polskim, częścią budynku wysuniętą przed lico muru (ryzalitem) na osi fasady, zaopatrzoną w jedną oś okienną i dwoma osiami okiennymi między ryzalitem a basztami. Wysokość murów budynku wraz z basztami pozostała bez zmian. Odejście dzierżawcy Schwartzenberga, pożogi wojenne, nowy kierunek stosunków ekonomiczno-politycznych w elektoracie brandenburskim odbiło się ujemnie na interesującym nas obiekcie. W sumie, jaka siedziba domeny w rozbudowanej administracji pruskiej tamtego okresu, dwór nie przedstawiał wartości.
W czasie wojny 7-letniej (1756-1763) renesansowy dwór uległ dalszej dewastacji. Wojska rosyjskie rozbiły wszystkie okna, zamki i wszelkie elementy żelazne. Dach przeciekał powodując zarwanie stropów i runięcie jednej baszty narożnej. I. Schwartz twierdzi, że w 1788 roku usunięto ostatnie pozostałości minionej świetności zamku. Pod koniec XIX wieku zamek przerobiono na gorzelnię. W 1927 roku pozostałość renesansowego dworu nadal funkcjonowała jako gorzelnią właściciela majątku - Ulrich Thilo von Fiskus. Brak konserwacji doprowadził do coraz większej ruiny. Obiekt miał dwie niskie baszty z parterowym budynkiem i gankiem pośrodku. Po II wojnie światowej do użytku, jako magazyn, nadawała się jeszcze część parteru i część piwnic. Dziś już żadna część obiektu nie nadaje się do użytku. Całość popada każdego dnia w coraz większą ruinę. A szkoda, bo tracimy jednego z niewielu w Karsku świadków minionych stuleci. (źr:http://karsko.eu)
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
meickel
Roztropny


Dołączył: 27 Sie 2008
Posty: 163

PostWysłany: Czw Gru 18, 2008 4:33 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Dwór na rycinie Meriana:


Dwór na rycinie Petzolda:


Dwór obecnie: http://www.closeddoor.eu/soldin/karzig.html
Warto dodać, że za starym dworem znajduje się obszerny staw (nie jest to chyba pozostałość fosy, ponieważ grunt podnosi się znacznie w stronę dawnego folwarku).

_________________
?lady zaginionej cywilizacji: http://www.closeddoor.eu


Ostatnio zmieniony przez meickel dnia Pią Cze 12, 2015 5:00 am, w całości zmieniany 1 raz
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9700
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Sro Cze 10, 2015 3:44 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

stan na 06'2015

Ruiny zarastające i niszczejące







budynek folwarku
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
Wyświetl posty z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Zachodniopomorskie -> Dwory obronne Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Strona 1 z 1
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Możesz dodawać załączniki na tym forum
Możesz ściągać pliki na tym forum


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group