Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
 
 FAQFAQ   SzukajSzukaj   UżytkownicyUżytkownicy   GrupyGrupy   RejestracjaRejestracja 
 ProfilProfil   Zaloguj się, by sprawdzić wiadomościZaloguj się, by sprawdzić wiadomości   ZalogujZaloguj 

Gorzów Wielkopolski

 
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Lubuskie -> Mury miejskie
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Pią Lis 28, 2008 5:29 pm    Temat postu: Gorzów Wielkopolski Odpowiedz z cytatem

Pierwotne umocnienia miasta były drewniano-ziemne. W dokumencie z 1257 r. wspomina się, że miasto miało być osłaniane palisadą z wrotami. Gorzów był jednym z pierwszych miast lokowanych nad dolną Wartą. Lokacji miasta dokonał Johann I, 2 lipca 1257 roku. Mury obronne zaczęto wznosić w pierwszej połowie XIV wieku, dodatkowo miasto było otoczone fosą. Mury były zbudowane z cegły i kamienia. Obwód umocnień wynosił 4476 metrów. W Gorzowie zastosowano system basztowy, polegający na tym, że mur wzmocniony był basztami otwartymi do wnętrza miasta (tzw. łupinowymi). W ciągu murów znajdowały się 32 czatownie oraz 3 bramy: Santocka, Młyńska i Mostowa. Z rysunku Meriana z 1650 r. wynika, że w miejscu załamania się obwodu w kierunku południowo-zachodnim wzniesiono prostokątną basztę zamkniętą od wewnątrz. Była ona wyższa od pozostałych i zwieńczona wysmukłym dachem namiotowym. Przypadła jej w udziale funkcja punktu obserwacyjnego w północno-zachodnim narożniku miasta. Sądząc na podstawie zachowanych fragmentów mury gorzowskie wzniesione zostały z granitowych kamieni narzutowych w układzie strefowym, przy czym górne ich partie były wykonane z cegły. W górnej partii muru biegł ganek i umieszczone były otwory strzelnicze (dziś zamurowane). Nie wiadomo, czy tego rodzaju system kamienno-ceglany zastosowano w całym obwodzie obronnym miasta. Wewnątrz miasta wzdłuż murów biegła uliczka omurna trasą dzisiejszych ulic Nad Murem, Strzeleckiej i Zaułka. Dostępu do muru od zewnątrz broniła dodatkowo fosa, z wyjątkiem odcinka południowego, gdzie funkcję jej pełniła Warta.

Drugie pasmo przeszkód wodnych tworzyły cieki wodne i stawy Kłodawski i Miedziany. W ten sposób system basztowy wzmocniony był doskonale rozległymi przeszkodami wodnymi. Sprawiały one, że praktycznie dostęp do murów miejskich był możliwy jedynie w okresie zimowym, wody pokryte były lodem.

Do miasta prowadziły trzy bramy: na wschodzie Santocka, na zachodzie Młyńska i na południu Mostowa. Brama Santocka, sądząc z ryciny Meriana, reprezentowała typ bramy wieżowej z przejazdem na osi. Była to kilkukondygnacyjna, czworoboczna budowla z krenelażowym zakończeniem, zwieńczona stożkiem, który na początku XVIII w. zamieniono na barokowy hełm znany z ryciny Petzolda. Brama Santocka posiadała najbardziej rozbudowany system obronny. Poprzedzona została bowiem bramą zewnętrzną, niższą i mniej okazałą, połączoną z wewnętrzną szyją. O znaczeniu tego typu umocnienia świadczy wspomniany już incydent z 21 XII 1434 r., kiedy to Polacy usiłowali podstępem opanować miasto. Udało im się wprawdzie przedostać przez bramę zewnętrzną, ale gdy znaleźli się w obrębie szyi śródbramia, załoga krzyżacka wszczęła alarm i zamknęła bramę właściwą, udaremniając próbę wdarcia się do miasta.

Od strony zachodniej do miasta prowadziła brama Młyńska. Była ona również bramą wieżową z przejazdem na osi. Według ryciny Meriana była to kilkukondygnacyjna, czworoboczna budowla z krenelażowym zakończeniem. W r. 1650 pozbawiona była stożka, być może zniszczonego w czasie wojny trzydziestoletniej. Trudno sobie bowiem wyobrazić, by w średniowieczu budowla pozostała nieukończona, a dopiero po kilku stuleciach na początku XVIII w. zwieńczono ją barokowym hełmem widocznym na rycinach Petzolda. Widok Gorzowa od strony południowej wykonany przez Petzolda wskazuje, że również brama Mostowa należała do tego samego co pozostałe typu i zapewne również na początku XVIII w. otrzymała hełm barokowy. W okresie późniejszym w murach miejskich przebito dodatkowe furty. Dwie z nich ułatwiały połączenie miasta z nadbrzeżem Warty. Otwierały się one u wylotów dzisiejszych ulic Wodnej i Łaziennej. Ta druga musiała być szeroka, gdyż według informacji z 1569 r. poszerzono ją tak, by umożliwić przejazd wozów. Najpóźniej przebito furtę w północnym obwodzie murów. Wspomniana została dopiero w 1577 jako brama prowadząca do Santocka.

System obronny miasta wymagał stałej troski o jego konserwację. Już w r. 1348 miasto otrzymało dochody z cła pobieranego od towarów spławianych Wartą, które miały być przeznaczone dla wzmocnienia obronności miasta. W dwa lata później w związku z wielkim pożarem Gorzowa mieszkańcy zwolnieni zostali z wszelkich podatków ze zobowiązaniem remontu bram, baszt i innych fortyfikacji miejskich. Szczególne trudności techniczne związane były z konserwacją odcinka muru biegnącego wzdłuż Warty, zagrożonego falą powodziową. Wiadomo np., że w r. 1445 fragment muru w pobliżu zamku zawalił się na skutek wylewu rzeki. Dalsze wiadomości o konserwacji systemu obronnego miasta pochodzą z XVI w. Fortyfikacje miejskie przetrwały prawie w całości do początku XIX w., kiedy podobnie jak w innych miastach .przystąpiono do ich likwidacji. Władze miejskie ogłosiły 30 sierpnia 1827 r. licytację na rozbiórkę bramy Santockiej i Młyńskiej wraz z przyległymi budynkami i fragmentem muru miejskiego. W zimie, na przełomie 1827 i 1828 r. obie bramy uległy rozbiórce. Wieżę bramy Mostowej rozebrano już około r. 1740, a w 1834 r. pozostał jej fragment. Mury miejskie rozbierano stopniowo. Na planie z 1855 r. znaczne fragmenty jeszcze istniały. Do naszych czasów przetrwał tylko nieznaczny odcinek.
Obecnie z obwarowań zachował się 130 metrowy odcinek na ul. Zabytkowej wraz z basztami łupinowymi. (źr:http://www.gorzow-landsberg.pl)

Plan miasta wkrótce po założeniu na prawie niemieckim wg R. Eckerta autorstwa Ludwika Fijała

(źr:http://www.gorzow-landsberg.pl)

Plan miasta z 1719 r. z opisem

Źródło: album "Gorzów wczoraj i dzisiaj ", wyd. Gorzów Wlkp. 1998 r., (źr:http://www.gorzow-landsberg.pl)

panorama miasta


i kolejna
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Pią Lis 28, 2008 6:34 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Mury wrócą do czasów średniowiecznej świetności

Władze Gorzowa wracają do koncepcji sprzed prawie l0 lat. Powstaje plan zagospodarowania miejskich murów obronnych i terenu wokół średniowiecznej budowli, które mają stać się atrakcją turystyczną i wizytówką miasta.

Projekt jest ambitny. Jedna z baszt zostanie odrestaurowana. Potem być może przyjdzie czas na kolejne. Można będzie wejść na wieżę - czatownię, a z niej przejść na drewnianą, zadaszoną galerię prowadzącą po murach - tak jak było to możliwe w średniowieczu. Z murów będzie można spojrzeć na... fosę. Na jej miejscu pod murami ma powstać długa fontanna lub system kilku fontann. Skwer przy murach przejdzie gruntowną przebudowę, również skwer po drugiej stronie ul. Hawelańskiej. Pod jego powierzchnią znajduje się przedłużenie wyburzonych w tym miejscu w 1919 r. murów obronnych i ta ich część także zostałaby wyeksponowana. Odkryte fundamenty jednej lub dwóch czatowni miałyby zostać przykryte przeszklonym dachem - chodnikiem i podświetlone. Liczący 135 m fragment XIV-wiecznego muru obronnego także zostałby podświetlony.

Czy te plany się ziszczą? - To jest nasz cel, który krok po kroku, etapami chcemy zrealizować. Miejskie mury obronne są bardzo interesującym gorzowskim zabytkiem, który dotychczas nie był odpowiednio wyeksponowany. To ma być atrakcja turystyczna, a nie ruina, pod którą załatwiają swoje potrzeby drobne pijaczki - mówi Jacek Stróżewski, miejski konserwator zabytków. Koncepcję zagospodarowania murów i skweru wstępnie zaakceptował prezydent. - Ale nasz plan być może trzeba będzie rozłożyć na lata. To, kiedy zostanie zrealizowany, zależy od tego, ile będzie na to pieniędzy. Najpierw musimy uporządkować zieleń na skwerze przy murach i przy okazji sprawdzić, w jakim stanie są fundamenty budowli - dodaje.

Na razie miejski wydział gospodarki komunalnej zlecił wykonanie projektu modernizacji skweru i zagospodarowania murów. Projektanci mają w nim uwzględnić wytyczne miejskiego konserwatora zabytków. - W Krakowie przy Bramie Floriańskiej mury obronne tętnią życiem, a nasza ul. Zabytkowa jest senna i zapomniana. Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby w przyszłości w stojących przy murach budynkach znalazły się np. hotele, restauracje i galerie. Zdaję sobie sprawę, że do tego droga jest daleka, ale pierwszy krok musimy zrobić i pokazać wszystkim, że mury obronne są atrakcyjnym miejscem. Dzięki tej inicjatywie zmieni się także sąsiedztwo średniowiecznej fortyfikacji obronnej, z której miasto powinno być dumne - przekonuje Stróżewski.

Plan zagospodarowania zabytkowych murów obronnych to powrót do koncepcji sprzed niemal 10 lat. Wiosną 1999 r. zarząd miasta kierowany przez obecnego prezydenta Tadeusza Jędrzejczaka przyjął plan zamiany w deptak ul. Hawelańskiej i Zabytkowej. Jednym z elementów koncepcji był projekt zagospodarowania średniowiecznych murów miejskich. Zachowany fragment z czterema basztami (średniowieczne mury miały 30 baszt) planowano odbudować zgodnie ze średniowieczną sztuką budowlaną (gotycka cegła, szachulcowa konstrukcja). Czatownie miały zostać podwyższone o jedną kondygnację i zakończone szachulcową konstrukcją wzorowaną na XV- i XVI-wiecznej zabudowie. Miejskie służby konserwatorskie przygotowały nawet projekt renowacji. Ówczesny zarząd miasta zaakceptował pomysł. Z braku pieniędzy w miejskiej kasie, baszty mieli zaadaptować prywatni inwestorzy, a samorząd miał odnowić elewacje kamienic przy ul. Zabytkowej. Końcowym efektem rekonstrukcji baszt i murów byłoby powstanie na ul. Zabytkowej deptaku. Z braku pieniędzy projekt zarzucono.

Teraz ma się to zmienić. Na razie miejski konserwator zabytków, w ramach swojego budżetu przygotowuje prace naprawcze na koronie murów, także oczyszczenie jego ścian, uzupełnienie zaprawy, kamieni i cegieł. - To są doraźne prace, które mają uchronić budowlę przed degradacją. Na większe przyjdzie czas, gdy poznamy opracowywany projekt i kosztorysy robót, a radni przyznają pieniądze na ich realizację - zapowiada Stróżewski
autor: Artur Brykner
Źródło: Gazeta Wyborcza Gorzów 2008-10-29

Po prawie 700 latach mury obronne miasta mają szansę na remont
Fot. Daniel Adamski / AG
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Wto Cze 16, 2009 5:50 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Pięknieją gorzowskie mury obronne

To nie kapitalny remont, tylko drobna kosmetyka, ale i tak są powody do radości. Jeden z najcenniejszych miejskich zabytków w końcu przestanie straszyć.
Przez lata zaniedbań mury wyglądały, jak wyglądały. Porosły chwastami i brudem, w czatowniach przechodnie urządzili sobie dzikie śmietniki, popękała zaprawa, wykruszyły się niektóre cegły...

Wreszcie miasto znalazło 140 tys. zł i zleciło prace konserwacyjne.

Najwyższa pora

We wtorek przyglądaliśmy się ekipie fachowców, która przyjęła tę robotę. Spory kawałek murów ma już odświeżone spoiny. Wiele miejsc, w których wykruszyły się cegły, już zostało naprawionych. - Dobrze, że miasto wzięło się za ten zabytek. Przecież on bardziej straszył, niż budził podziw. Takie rzeczy trzeba eksponować, chwalić się nimi. A u nas z jednej strony mury były zakryte płachtami reklamowymi i jakimś barem, a z drugiej krzakami, w których buszowały żule - mówił Wojciech Zarzecki, który nieopodal jadł kebaba.

Teraz nikt tu nie buszuje. Od strony ul. Jagiełły mury są chronione biało-czerowną taśmą i tablicami ostrzegawczymi (nikt się tu już nie załatwia, bo można dostać gruzem po głowie), a od strony ul. Zabytkowej stoją rusztowania.

Plany na przyszłość

Kosmetyczny remont murów, który trwa od marca, zakończy się jeszcze w tym miesiącu. Urzędnicy chcieliby jak najszybciej wziąć się za poprawę okolicy zabytku od strony ul. Jagiełły. Plan jest taki, by urządzić tam wpadające w oko tereny zielone z podświetleniem. Na razie jednak magistrat nie ma na to pieniędzy.

Na oficjalnej stronie Gorzowa www.gorzow.pl urzędnicy prezentują mury jako jedną z atrakcji miasta. ,,Obiekt jest pozostałością średniowiecznych fortyfikacji miejskich z początku XIV w. o długości 130 m i średniej wysokości 4,5 metra z czterema basztami łupinowymi. Jest zbudowany z kamienia polnego i czerwonej cegły zespolonej zaprawą wapienną z białkami jaj. Wiadomo, że już w pierwszej połowie XIV w. miasto było otoczone fosą wypełnioną wodą, a kamienne mury obronne miały 4476 metrów długości, 32 czatownie oraz bramy: Santocką, Młyńską i Mostową (...). Z czasem fosy zasypano i wyburzono bramy miejskie i większość murów, do dziś na pamiątkę pozostał jedynie ich niewielki fragment.''

- Dobrze, że w końcu magistrat sobie o tym fragmencie przypomniał - mówi W. Zarzecki.

Prace remontowe przy murach obronnych zakończą się jeszcze w tym miesiącu. Miasto wyda na nie 140 tys. zł. (fot. Tomasz Rusek)

autor: Tomasz Rusek
źr: Gazeta Lubuska 7 kwietnia 2009
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
pieczarek
Dworny


Dołączył: 12 Lis 2008
Posty: 49

PostWysłany: Nie Paź 10, 2010 5:48 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Dwa widoki Gorzowa z 1715r. autorstwa Daniela Petzolda (kopie nędznych kopii z 1913r).
Pierwszy, to ten sam, którego fragment zaprezentowano wcześniej.
Drugi widok przedstawia Gorzów od stronu "lądu".





I duże wersje:

http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/4d01dc4e6d0cc94e.html

http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/681e66e9c690c510.html
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Wto Lis 17, 2015 8:55 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Odbudowane, zabezpieczone, XI'2015



Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
Wyświetl posty z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Lubuskie -> Mury miejskie Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Strona 1 z 1
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Możesz dodawać załączniki na tym forum
Możesz ściągać pliki na tym forum


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group