Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
 
 FAQFAQ   SzukajSzukaj   UżytkownicyUżytkownicy   GrupyGrupy   RejestracjaRejestracja 
 ProfilProfil   Zaloguj się, by sprawdzić wiadomościZaloguj się, by sprawdzić wiadomości   ZalogujZaloguj 

Pień

 
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Kujawsko-Pomorskie -> Zamki
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9700
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Pon Kwi 21, 2008 8:11 pm    Temat postu: Pień Odpowiedz z cytatem

We wsi znajdują się pozostałości w postaci grodziska po pierwotnym, wczesnośredniowiecznym grodzie oraz niewielkim zamku wzniesionym w tym samym miejscu.

Wieś po raz pierwszy wzmiankowana była w 1222 roku jako Pin. W I połowie XIII wieku właścicielem grodu był książę Świętopełk pomorski. Około 1414 roku Krzyżacy wznieśli tu skromny zamek siedzibę zakonnego prokuratora. Było to nieduże założenie, które posiadało jednoskrzydłowy zamek otoczony murem i fosą.
Prace badawcze na kopcu (część warowni średniowiecznej) były kontynuacją przedsięwzięć z lat 2003-2005. Ich celem było odsłonięcie pełnego rzutu poziomego prokuratorskiej budowli mieszkalno-obronnej, co pozwoliłoby na określenie jej formy oraz sprawdzenie istnienia ewentualnych konstrukcji zabezpieczających przestrzeń zabudowy na „stożku”. Założono tam dwa wykopy badawcze o łącznej powierzchni około 35 m2. Stwierdzono występowanie nawarstwień kulturowych o miąższości do około 4 m, zarówno z wczesnego jak i późnego średniowiecza. W górnych partiach obu wykopów zalegały pozostałości konstrukcyjne drewnianej budowli mieszkalno-obronnej o szacowanej wielkości około 11 x 11 m, stanowiącej w latach 1411-1414-1422 siedzibę krzyżackiego prokuratora. Miąższość tych nawarstwień dochodziła do około 3 m w miejscach, w których wkopano dębowe słupy nośne. Pod nawarstwieniami z późnego średniowiecza odsłonięto pozostałości wczesnośredniowiecznego wału grodowego o konstrukcji przekładkowej powstałego zapewne krótko po połowie X wieku. Najniżej znajdowały się warstwy z wczesnośredniowiecznej fazy przedgrodowej datowane na podstawie zbioru fragmentów naczyń ręcznie lepionych bez śladów obtaczania na VII-VIII wiek. W trakcie tegorocznych badań średniowiecznego kopca pozyskano stosunkowo bogaty materiał źródłowy. Wydobyto około 1,1 tysiąca fragmentów naczyń ceramicznych, po kilkanaście fragmentów kafli garnkowych i tzw. ceramiki budowlanej, a także ponad 0,5 tysiąca kości zwierzęcych. Poza tym znaleziono m. in. części uzbrojenia (groty bełtów do kuszy), narzędzia (noże, haczyk, szpila i osełka), elementy konstrukcyjne związane z krzyżacką budowlą mieszkalno-obronną (różnego rodzaju gwoździe, okucia i części drzwi) oraz fragment drewnianej skrzyni i ułamki szklanych naczyń.

widok ogólny na górę gdzie znajdowała się strażnica


miejsce po dawnej bramie wjazdowej na teren strażnicy


plateau


gruz ceglany znaleziony na plateau
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9700
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Wto Lip 12, 2011 5:17 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Badania wykopaliskowe średniowieczno-nowożytnego zespołu osadniczego w Pniu w latach 2003-2007

Badania położonego niedaleko Bydgoszczy średniowieczno-nowożytnego zespołu osadniczego w Pniu prowadził do tej pory Zakład Archeologii Średniowiecza i Czasów Nowożytnych. Kierownikiem badań jest dr hab. Dariusz Poliński, prof. UMK. Przy realizacji tego projektu od początku współpracują: dr Alicja Drozd (asystent w Instytucie Ekologii i Ochrony Środowiska UMK) i dr Andrzej Janowski (pracownik Instytutu Archeologii i Etnologii PAN Oddział w Szczecinie). Do tej pory przebadano łącznie powierzchnię ok. 6,7 ara (w tym ok. 5,2 ara cmentarzyska i ok. 1,5 ara grodziska). Prace te były finansowane przez UMK, Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Gminę Dąbrowa Chełmińska i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Główne elementy składowe zespołu osadniczego w Pniu to założenie obronne (gród wczesnośredniowieczny i powstała na jego pozostałościach warownia krzyżacka) oraz wielofazowe, średniowieczno-nowożytne cmentarzysko. Pozostałości średniowiecznej warowni to dwuczłonowe, owalne grodzisko o powierzchni u podstawy ok. 35 arów. Kopiec, zajmujący jego wschodnią część, jest owalny u podstawy i posiada plateau o powierzchni ok. 3,5 ara. Zachodnia partia grodziska ma nieregularny kształt oraz powierzchnię użytkową ok. 16 arów. W bezpośredniej okolicy pozostałości opisywanej warowni znajdują się także ślady wczesnośredniowiecznych osad nieobronnych oraz folwarku krzyżackiego i z czasów nowożytnych.

Ryc. 1. Rysunek przestrzenny (blokdiagram) stanowisk 1 (obiekt warowny) i 2 (podgrodzie/przedzamcze)
z naniesionymi wykopami i odwiertami badawczymi. Widok od jeziora Reptówka (oprac. P. Molewski).


W okresie późnego średniowiecza (lata 1405-1410/1411?-1422) założenie obronne w Pniu to najprawdopodobniej trójczłonowa warownia z elementem dominującym w postaci podpiwniczonego, zapewne trójkondygnacyjnego wieżowego obiektu mieszkalno-obronnego na kopcu, będącego siedzibą urzędnika krzyżackiego prokuratora. Bezpośrednie zaplecze gospodarcze stanowiły: część majdanu dawnego grodu wczesnośredniowiecznego oraz obszar na wschód i południowy-wschód od kopca, na którym znajdowało się właściwe przedzamcze (stanowisko 2). Wjazd, najprawdopodobniej przez most, prowadził od wschodu, nad widoczną do dziś suchą fosą.

Pozostałości po krzyżackiej budowli mieszkalno-obronnej na kopcu znajdują się w obrębie prostokąta o wymiarach ok. 14 x 11,5 m (ok. 161 m2). Do wybudowania tego obiektu użyto przede wszystkim drewna. Występowanie w obrębie rumoszu płaskich brył sprażonej gliny ze śladami szczątków organicznych może świadczyć o tym, że ściany kondygnacji naziemnych wykonano najprawdopodobniej w konstrukcji szkieletowej drewnianej (fachwerk, pruski mur, szachulec). Z kolei ściany piwnicy wzniesiono w konstrukcji zrębowej. Znalezione na stanowisku półokrągłe dachówki typu mnich-mniszka oraz fragment gąsiora wskazują na rodzaj pokrycia dachu. Powierzchnia użytkowa kondygnacji naziemnych opisywanej budowli miała w rzucie kształt prostokąta i wynosiła co najmniej ok. 114 m2, natomiast piwnicy – na planie kwadratu - ok. 42 m2. Jest to więc największy tego rodzaju budynek znany z późnośredniowiecznych kopców ziemi chełmińskiej. Zachowany, praktycznie na całym przebiegu obwodu budowli, układ dwóch równoległych ciągów potężnych słupów dębowych (o przeciętnej średnicy do ok. 30 cm), często wkopanych do głębokości nawet ok. 3 m, może wskazywać na rodzaj planowanej – a niezrealizowanej - budowli na kopcu. Jest bardzo prawdopodobne, że Krzyżacy mieli zamiar zbudowania warowni murowanej, zapewne w postaci obiektu wieżowego. Przy takim założeniu odsłonięte słupy dębowe to konstrukcja mająca stabilizować kamienny fundament.

Ryc. 2. Warownia prokuratora krzyżackiego. Pozostałości spalonego obiektu mieszkalno-obronnego na kopcu: narożnik północno-wschodni – dębowe słupy nośne (fot. A. Janowski).


Ryc. 3. Piwnica krzyżackiego budynku mieszkalno-obronnego. Widoczne ślady spalonej ściany (konstrukcja zrębowa) i podłogi (fot. A. Janowski).


Kres funkcjonowania prokuratorskiej siedziby mieszkalno-obronnej w Pniu wiąże się z gwałtownym pożarem. Spalili ją w 1422 roku sami Krzyżacy, aby nie dostała się w ręce starosty bydgoskiego Janusza Brzozogłowego. Podlegli prokuratorowi ludzie – zapewne wraz z większością ruchomości - zostali przeniesieni do konwentu toruńskiego.

W trakcie dotychczasowych badań archeologicznych na grodzisku w Pniu wydobyto liczne ruchome materiały źródłowe. Z okresu średniowiecznego pochodzi ok. 7,5 tysiąca fragmentów naczyń ceramicznych, ponad tysiąc fragmentów kafli i kilkadziesiąt fragmentów dachówek. Oprócz tego znaleziono kości zwierzęce i czaszkę ludzką. Ponadto wydobyto ok. 0,5 tysiąca innych przedmiotów, w zdecydowanej większości żelaznych (m. in. 100 grotów bełtów do kuszy, noże, sprzączki, różnego rodzaju gwoździe, okucia i haki), ale wykonanych także z metali kolorowych i stopów (m.in. monetę, żeton, okucia, sprzączkę i ciężarek). Znaleziono również ułamki szkła pochodzące ze szklanic i szyb.
autor: dr hab Dariusz Poliński, prof. UMK
źr:Zakład Archeologii Późnego Średniowiecza i Nowożytności, Toruń
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
Wyświetl posty z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Kujawsko-Pomorskie -> Zamki Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Strona 1 z 1
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Możesz dodawać załączniki na tym forum
Możesz ściągać pliki na tym forum


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group